เมื่อศาสนาพุทธถูกกลืนกินไปตามกาลเวลา
ความเสื่อมของศาสนาเกิดขึ้นมาตั้งแต่พระพุทธเจ้าปรินิพพาน อยู่กันไม่นานก็เริ่มบัญญัติสิ่งใหม่ สุดท้ายก็แยกนิกายออกไป นี่ก็ผ่านมาครึ่งหนึ่งก่อนจะถึงจุดจบของศาสนาแล้ว ธรรมดั้งเดิมเลือนหาย มีธรรมบัญญัติใหม่เข้ามาแทนที่
บางคนอาจจะใช้ความรู้สึกว่ามีแต่คนเสื่อม ศาสนาไม่เสื่อมหรอก อันนี้ก็เป็นเพียงความคิด แต่ในความจริงความเสื่อมได้กลืนกินความถูกต้องไปเรื่อย ๆ มาตั้งนานแล้ว จนถึงปัจจุบันก็ยากที่จะตามหาเนื้อแท้ของพุทธ ถ้าเอ่ยถามว่าใครนับถือเถรวาท หลายคนคงจะยกมือยืนยันตัวตนอย่างมั่นใจ แต่ถ้าถามลงรายละเอียดไปว่าเถรวาทปฏิบัติอย่างไร ผมคิดว่าคำตอบน่าจะสะเปะสะปะสับสนกันพอสมควร และถ้าถามเจาะลงไปอีกว่าท่านใดปฏิบัติตามหลักเถรวาทได้อย่างถูกต้อง ก็คิดว่าคงจะเงียบพอสมควร
จะยกตัวอย่างที่เป็นรูปธรรมตามหลักฐานที่เห็นกันโดยทั่วไป สมัยแรก ๆ ที่เขาแยกนิกายออกไป เพราะมีกลุ่มที่ถือปฏิบัติวัตถุ 10 ซึ่งเป็นข้อปฏิบัติใหม่ที่ขัดแย้งกับที่พระพุทธเจ้าบัญญัติ หนึ่งในนั้นคือ พระสามารถรับเงินและทองได้ เมื่อเขาเหล่านั้นคิดเห็นต่างกับความเชื่อดั้งเดิม (เถรวาท) จึงแยกนิกายออกไป แต่ในปัจจุบันองค์กรพระในไทยกลับบัญญัติให้ทั้งพระรับเงินได้ มีเงินเดือน ร้ายกว่านั้นคือมียศมีตำแหน่งด้วย จากจุดประสงค์ดั้งเดิมของการบวชคือสละลาภสักการะ ปัจจุบันได้กลายเป็นบวชแล้วได้ลาภสักการะ และดูเหมือนจะไม่มีแนวโน้มในการแก้ไข การที่พระรับเงินเลยกลายเป็นความปกติใหม่ในสังคมไทยในที่สุด
แต่ถึงจะรับเงินเป็นกิจจะลักษณะ เขาก็ไม่ได้เปลี่ยนคำเรียกตัวเอง ยังใช้ชื่อว่าเถรวาทเหมือนเก่า แม้แนวทางปฏิบัติจะไม่ใช่เถรวาทดั้งเดิมแล้วก็ตามที เปรียบเหมือนยังใช้ป้ายฉลากสินค้าเดิม แต่ไส้ในถูกเปลี่ยนสูตรไปแล้ว ลดคุณภาพ ลดศีลธรรม แต่ยังจำหน่ายภายใต้แบรนด์เถรวาทเหมือนเดิม และที่สำคัญคือคนส่วนใหญ่ในประเทศกลับยอมรับมัน
นั่นจึงกลายเป็นเหตุผลว่าทำไมผมจึงยืนยันว่าเรากำลังอยู่ในยุคที่ศาสนาพุทธเสื่อมไปแล้ว และจะเสื่อมต่อไปอีกเรื่อย ๆ ตามที่พระพุทธเจ้าได้พยากรณ์ไว้ เกิด แก่ เจ็บ ตาย เป็นสภาพที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ศาสนาพุทธทุกวันนี้เหมือนคนแก่ มีแต่จะเสื่อมไปเรื่อย ๆ เจ็บเป็นช่วง ๆ มีข่าวฉาวโฉ่ทีหนึ่ง ก็เจ็บทีหนึ่ง ส่วนตายก็คงยื้อไปอีกเป็นพัน ๆ ปี ก็คงจะอยู่กันไม่ถึงหรอก
ที่เหลือก็แล้วแต่ใครจะเอาตัวรอดแบบไหน ก็ตามภพตามภูมิกันไปแล้วกันครับ (แปลว่า… ตัวใครตัวมัน)
12 กันยายน 2569 – ดิณห์ ไอราวัณวัฒน์