ความไว้ใจ ในมุมของการลงทุน และความศรัทธา
อ่านข่าวแล้วก็คิดไป พยายามทำความเข้าใจว่าทำไมคนถึงเกิดความไว้ใจจนกลายเป็นเหยื่อในที่สุด ทั้งในมุมของการลงทุนร่วมทำธุรกิจและในมุมของความศรัทธา
โดยพื้นฐานแล้ว คนทั่วไปก็จะอยากได้อะไรที่มันอิ่มนาน ๆ เป็นสภาพของจิตเทวดาแบบหนึ่งเหมือนกัน เวลาลงทุนก็อยากได้อะไรที่กินผลประโยชน์ได้นาน ๆ ได้เยอะ ๆ มันก็เลยเกิดกรณีแชร์ลูกโซ่ต่าง ๆ ขึ้น
คนที่เขาทำแชร์ลูกโซ่ก็มากมาย แต่ก็ไม่ใช่ทุกคนที่จะหลงกล คนที่เขาทำก็ต้องมีกลยุทธ์ที่ทำให้คนไว้ใจ ลดความระแวง การใช้การอ้างอิงจากคนมีชื่อเสียง สารพัด”การพยายามทำให้ดูน่าเชื่อถือ“นี่แหละ คือการสร้างความไว้วางใจ คือรูปแบบความคิดหนึ่งของมิจฉาชีพ “ล่อลวง”
การล่อลวงมีทั้งในวงการลงทุนและในวงการความเชื่อต่าง ๆ หรือแม้แต่การปฏิบัติไปสู่นิพพาน การสร้างภาพความไว้วางใจ และลดความหวาดระแวง ถ้าเล่าถึงในวงการศาสนาน่าจะเห็นภาพชัดกว่าวงการธุรกิจ ซึ่งหลาย ๆ สิ่ง เป็นสิ่งที่จับต้องไม่ได้ ตรวจสอบได้ยาก คิดต่างก็ไม่ควร ดังนั้นถ้าหากจะเทียบความลึกของการล่อลวง วงการศาสนาและความเชื่อนั้นลึกกว่าวงการธุรกิจมากนัก
ผมไม่มีความรู้ในศาสนาอื่น ๆ มากนัก จึงจะขอโฟกัสที่ศาสนาพุทธที่ทุกวันนี้ หลายคนน่าจะเห็นภาพได้ชัด
ไม่ว่าจะยุคสมัยไหนก็จะมีการล่อลวงโดยใช้หลักการของพุทธมาผสมอยู่เสมอ เพื่อไม่ให้รู้สึกกระอักกระอ่วนมากนัก อย่างเคสของต่างประเทศ เช่น บุดดาบอย เป็นกรณีศึกษาที่ทำให้เราเห็นกระบวนการเติบโตของการสร้างความไว้ใจมาโดยลำดับ จนสุดท้ายก็โป๊ะแตก ในเคสนี้ก็เรียกได้ว่าหลอกกันตั้งแต่ 0 จนถึงระดับหนึ่ง สมมุติว่าเป็น 80 หน่วยแล้วกัน
แต่ในปัจจุบัน คนที่ใช้ศาสนาล่อลวงก็มีไม่น้อย แต่เขาอาจจะไม่ได้เลวร้ายถึง 80 หน่วย(สมมุติ) เขาก็เอาแค่ เลวระดับ 49 แล้วกัน เอาให้พอไม่โดนจับได้
จริง ๆ ในไทยก็มีเคสระดับฮาร์ดคอร์เยอะ แต่มักจะถูกลืม ๆ ไป เพราะเสียภาพลักษณ์ศาสนา แบ่งแยกคนที่ทำผิดจัด ๆ กันออกไปเป็นมารศาสนา แต่ไม่เกิดการเรียนรู้ที่จะแก้ปัญหาในระดับรากลึก จึงทำให้ทุกวันนี้การปฏิบัติหลายอย่างจึงเป็นสภาพของมิจฉาชีพปนอยู่ในที คือมีการล่อลวง ล่อให้ไว้ใจ ให้บริจาคทรัพย์ เวลา แรงงาน ฯลฯ
ก็นั่นแหละครับ คนก็เลยเข้าใจว่า ไอ้ค่าระดับ 49 หรือที่เป็นกันอยู่ทุกวันนี้คือความปกติธรรมดาของศาสนาพุทธ เพราะคนรู้สึกไว้ใจไปแล้ว จึงรับสภาพที่เป็นอยู่ทุกวันนี้ได้
ก็เหมือนกันคนที่เขาไว้ใจร่วมทำธุรกิจแชร์ลูกโซ่อะไรแบบนั้นแหละ เพราะไว้ใจ เชื่อใจ วางใจ หมดความระแวง ก็ทุ่มลงไปจนวันหนึ่ง น้ำลดตอผุด ก็เห็นความจริง เมื่อเงินถูกสลายไปหมดแล้ว…
11 ตุลาคม 2567 – ดิณห์ ไอราวัณวัฒน์